Active Beauty
Rad Crvenog krsta Srbije

Intervju: Ljubomir Miladinović, generalni sekretar Crvenog krsta Srbije

Rad Crvenog krsta Srbije

1. Možete li da nas upoznate s osnivanjem i počecima rada Crvenog krsta u Srbiji?
Srpsko društvo Crvenog krsta osnovano je 1876. godine u Beogradu, u zgradi na Studentskom trgu. Na tom mestu danas je zgrada Jugoslovenske kinoteke na kojoj postoji i spomen-ploča posvećena nastanku najstarije humanitarne organizacije u našoj zemlji.
Osnivač Crvenog krsta Srbije bio je dr Vladan Đorđevića prvi predsednik Društva mitropolit Mihajlo Jovanović.
Inicijativu za osnivanje Srpskog društva Crvenog krsta dr Vladan Đorđević pokrenuo je u vreme Hercegovačkog ustanka kada je veliki broj izbeglica počeo da dolazi u Srbiju. Svečanoj osnivačkoj sednici  Srpskog društva Crvenog krsta prisustvovali su znameniti ljudi tadašnje Srbije kao što su: Josif Pančić, Đorđe Vajfert, Ilija Kolarac, prof. Kosta Stojanović i mnogi drugi. Zalaganjem Vladana Đorđevića Srbija je potpisala prvu Ženevsku konvenciju, što je omogućilo Srpskom društvu Crvenog krsta međunarodno priznanje, a našu organizaciju svrstalo u 15 prvoosnovanih nacionalnih društava Crvenog krsta u svetu.
Crveni krst Srbije danas ima preko 60.000 volontera, od kojih je polovina onih koji su svakodnevno uključeni u aktivnosti Crvenog krsta, 168.839 članova i 724 zaposlene osobe u 185 organizacija Crvenog krsta u gradovima i opštinama, u dve pokrajinske organizacije i sedištu Crvenog krsta Srbije.
 
2. Koje su oblasti vašeg delovanja?
Crveni krst Srbije je oduvek ostvarivao svoj humanitarni mandat realizujući programske aktivnosti svojim socijalnim i zdravstvenim programima, motivisanjem dobrovoljnih davalaca krvi, pripremama za delovanje i pomoć stanovništvu u vanrednim situacijama izazvanim prirodnim nepogodama, akcidentima ili ljudskom nepažnjom, obukom stanovništva u pružanju prve pomoći, brigom o deci i starijima, kao i o posebno osetljivim grupama u zajednici, razvijanjem svesti o toleranciji i solidarnosti u društvu, delovanjem protiv trgovine ljudima, promocijom i širenjem znanja o međunarodnom humanitarnom pravu i drugim aktivnostima. Tokom svih godina postojanja – a posebno su teške i izazovne bile godine kriza i ratova  velikih pokreta stanovništva ili prirodnih nepogoda koje su pogađale našu zemlju, kao i tokom još aktuelne pandemije korona virusa – Crveni krst Srbije delovao je poštujući Osnovne principe Međunarodnog pokreta Crvenog krsta i Crvenog polumeseca a to su: humanost, nepristrasnost, neutralnost, nezavisnost, dobrovoljnost, jedinstvo i univerzalnost.
Navodimo samo neke od aktivnosti Crvenog krsta Srbije u poslednjih nekoliko godina:
Volonteri i zaposleni Crvenog krsta su tokom pandemije pokazali veliku humanost, znanje i požrtvovanost ostvarivši preko 700.000 časova dobrovoljnog rada, prešavši preko 1.100.000 kilometara pružajući pomoć, podržavši proces imunizacije za preko milion građana naše republike.
Tokom poslednje četiri godine broj prikupljenih jedinica krvi u Srbiji premašio je 586.000, a po godinama se kretao od 222.284 u 2018. godini do 190.176 u 2021. godini, koliko smo prikupili zajedno s ovlašćenim ustanovama za transfuziju, a 64,4% svih prikupljenih jedinica krvi u Republici Srbiji realizovano je u akcijama Crvenog krsta.
U periodu od 2019. do 2022. godine Crveni krst Srbije je odgovorio na nesreće u 362 ugrožene sredine i pomogao 923.445 pojedinaca i 394.114 domaćinstava, dok je podeljeno 5.805.125 kilograma humanitarne pomoći i 105.669.683,03 dinara novčane pomoći za 5.147 porodica u Srbiji.
Program brige o starijima je u vreme pandemije realizovan u 84 organizacije Crvenog krsta u gradovima i opštinama preko usluge pomoći u kući. Bilo je uključeno 13.236 starijih osoba, a pomoć su pružala 1.034 starija volontera.
Od osnivanja narodnih kuhinja pre 30 godina do danas, Crveni krst Srbije pripremio je i distribuirao 168.689.048 toplih obroka korisnicima narodnih kuhinja Crvenog krsta u Srbiji. Crveni krst Srbije svakodnevno priprema i distribuira kuvane obroke za 32.492 korisnika u 77 sredina u Republici Srbiji.
Mnogim korisnicima i članovima njihovih porodica ovaj obrok je i jedini u toku dana.
 
Broj osoba obučenih za pružanje prve pomoći kretao se od 29.936 u 2019. godini do 21.547 u 2021. godini u različitim ciljnim grupama.
Crveni krst Srbije je nedavno, zajedno s Olimpijskim komitetom Srbije a pod pokroviteljstvom Ministarstva zdravlja Republike Srbije, pokrenuo i kampanju „Život u tvojim rukama“. Kampanja u kojoj je Crveni krst Srbije pred prelazak u fazu obuke stanovništva, a u kojoj je organizacija imala veliku podršku najpoznatijih sportista Srbije, doprinela je unapređenju promocije znanja i veština u spasavanju života. U Crvenom krstu Srbije nedavno je počeo da radi Nacionalni trening centar za prvu pomoć.

Na temu zdravih stilova života edukacijom je godišnje bilo obuhvaćeno preko 37.000 dece i mladih i 22.000 odraslih osoba. Na temu borbe protiv bolesti zavisnosti, godišnje je edukovano preko 32.000 dece i mladih i 4.000 roditelja.
Crveni krst je u 118 sredina novogodišnjim paketićem prošle godine obradovao 31.898 mališana.
Godine 2021. u Crvenom krstu je prvi put počelo da volontira 2.626 mladih osoba.
 
3. Koliko ljudi koristi vaše usluge, i od kakvog su im značaja?
Ako govorimo o uslugama Crvenog krsta koje su usmerene na naše sugrađane koji se nalaze u stanju socijalne potrebe, Crveni krst Srbije je u toku prethodne godine, preko organizacija Crvenog krsta u svakom kutku naše zemlje, direktnom pomoći kroz programe i aktivnosti u okviru socijalne delatnosti, pomogao 577.298 pojedinaca. Broj lica koja su direktno pomognuta kvantifikovan je i verifikovan, ali možda isto toliko važna i vredna pomoć koju Crveni krst nesebično pruža, a ne kvantifikuje se, može biti i topla reč, savet ili ohrabrenje za one koji se nalaze u nemiloj životnoj situaciji ili problemu. Zato možemo smatrati da je broj ljudi kojima Crveni krst pomogne veći od prikazanog.
Naravno, tu su i druge delatnosti kojima Crveni krst doseže do mnogo većeg broja ljudi pružanjem određenih korisnih znanja i veština od velikog značaja za našu zajednicu u najširem smislu.  
 
4. Da li se broj korisnika smanjuje ili povećava iz godine u godinu?

Crveni krst Srbije svake godine sprovodi detaljne procene i mapiranje potreba, kao i mogućnosti za podršku.
Procene za ciklus realizacije Programa narodnih kuhinja za 2023/24. godinu je za 60 korisnika povrećan (u 2022/23. broj korisnika 32.492, za 2023/24. procene su za 32.552 korisnika). Ako posmatramo nešto duži period, ukupan broj korisnika u prethodnoj deceniji nije se drastično menjao i kretao se od 31.000 do 36.000.
Kada sagledavamo broj korisnika kroz period od tri decenije, koliko se Program narodnih kuhinja sprovodi u koordinaciji Crvenog krsta Srbije, ukupan broj korisnika za koji se obezbeđivao jedan topli kuvani obrok dnevno kretao se od nastanka programa ’92. godine u Beogradu za 500 korisnika, do 100.000 korisnika 1999. godine u periodu posle bombardovanja.
 
5. Koliko je važno da i kompanije pružaju podršku radu Crvenog krsta?
Nažalost, generalno gledano potrebe su uvek veće od mogućnosti za njihovo podmirivanje, stoga je jedan od osnovnih zadataka Crvenog krsta da stalno procenjuje prioritete (najugroženijih od svih ugroženih) i postupa u skladu s njima.
Crveni krst Srbije u svom radu nastoji da podigne svest o tome da u našoj blizini postoje ljudi koji iz različitih razloga nisu u stanju ili mogućnosti da za sebe i svoje bližnje obezbede osnovnu egzistenciju, te razvija empatiju i solidarnost celokupne zajednice. Pružanjem pravovremene i svrsishodne pomoći, Crveni krst Srbije nastoji da umanji patnje ovih ljudi.  
Posebno je značajna motivacija korporativnog sektora da prepozna ovu vrstu humanitarnih potreba i pruži konkretnu podršku radu Crvenog krsta. U ovome je kompanija dm drogerie markt izuzetno značajan pozitivan primer i partner koji nedvosmisleno prihvata Crveni krst kao svog partnera.
 
6. Koliko je za vas značajna podrška kompanija, kao što je podrška kompanije dm drogerie markt u okviru kampanje „Giving Friday“?
O značaju saradnje kompanije dm drogerie markt i Crvenog krsta Srbije, u korist najugroženijih građana, najbolje govore rezultati iz realizacije kampanje „Giving Friday“ u prethodne dve godine. Naime, sredstvima koja su obezbeđena kroz koncept kampanje – da se od ukupnog prometa izdvoje sredstva u visini od 5% za podršku Programu narodnih kuhinja Crvenog krsta – nabavljeno je i pripremljeno 71.254 kilograma hrane, to jest preko 70 tona artikala kojima su obogaćeni obroci za preko 27.000 ljudi (27.172) u 65 gradova i opština u Srbiji, u prosečnom trajanju od dva meseca, a u nekim sredinama poslednje količine trajale su i do šest meseci. 
Dodatna vrednost kampanje bila je u tome što su se prehrambeni artikli nabavljali uz nastojanje da se podrži mala, domaća proizvodnja, te su partneri od kojih su se artikli nabavljali u stvari bili mali proizvođači u formi poljoprivrednih gazdinstava ili zadruga.